Tip: bekijk eerst de ontknopingsvideo!
Bestemming Alfa is bereikt! We eindigen onze reis in de Libische woestijn, in de plaats Al Kufrah. Onze raket – mede-bestuurd door onze astronaut Peggy Whitson – is veilig geland in één van de irrigatiecirkels. Er is bar weinig te doen in Al Kufrah, maar we hoeven hier dan ook geen week meer door te brengen om een puzzel op te lossen. Want hierna mogen we weer naar huis! Maar eerst loop ik hieronder langs de hints van afgelopen week.
Hint 1
De eerste hint vormt een bovenaanblik van Al Kufrah (of Al Jawf, ook goed), onze eindbestemming. De kleuren leidden tot associaties met een honingraat en kleurcodes, maar hebben geen verdere betekenis. Al Kufrah valt op door de diverse irrigatiemethoden: de manieren om aan landbouw te doen in de woestijn. Dat vormt een bijzonder landschap van hexagons en cirkels.
Waarom hexagons en cirkels?
Midden in de woestijn zit diep onder de grond oud fossiel grondwater, afkomstig uit nattere tijden duizenden jaren geleden. Dat water wordt opgepompt om akkers te irrigeren, waardoor landbouw mogelijk is in de woestijn.
De ronde vormen die je op de kaart ziet ontstaan door cirkelirrigatie: een lange sproeiarm draait rond een vast middelpunt en besproeit zo een perfecte cirkel. Vanuit de lucht of op satellietbeelden zie je daarom allemaal groene rondjes in het zand. De hexagons zijn een efficiënte manier om elke vierkante meter te gebruiken.
In buurland Egypte is zelfs een vergelijkbaar gebied ter grootte van twee Nederlandse provincies. De (fossiele) waterbron is niet-hernieuwbaar, dus op een gegeven moment is het op.
Hint 2
De notitie bevat dagboekfragmenten van majoor De Wet uit 1942, in de dagen voor zijn tragische dood in de Libische woestijn. Het is deel van het indrukwekkende verhaal over de bemanning van drie Zuid-Afrikaanse vliegtuigen die door een navigatiefout een noodlanding moesten maken in de buurt van Al Kufrah. Elf van hen overleden door dorst, uitdroging of zelfmoord, en slechts één van hen werd uiteindelijk nog levend gevonden.
Het tragische woestijnverhaal van de vliegtuigen bij Al Kufrah.
In de Tweede Wereldoorlog werd Al Kufrah aangewezen als strategische locatie in de woestijn. Vanuit het Zuid-Afrikaanse leger was majoor de Wet er gestationeerd, maar het ging hopeloos mis bij een verkenningsvlucht. De drie vliegtuigen strandden in de woestijn, en waren niet in staat om hun juiste locatie door te geven aan de reddingsmissies. Na zeven dagen werden de vliegtuigen gevonden, met nog slechts één overlevende.
Majoor de Wet maakte wat aantekeningen in zijn dagboek. Na twee dagen: “Our last water. Only 1 bottle per man. Sandstorm in afternoon. Still alive but for how long? Broke compass for alcohol – it’s stimulating.”
De alcohol uit hun kompassen bleek geen goed idee, en verkoeling door de brandblussers ook niet. Na vijf dagen: “No water – we expect to be all gone today. Death will be welcome – we went through hell.” Op zijn laatste dag schakelde hij over op Afrikaans: “Ons kan niks doen behalwe le [liggen] en wag [wachten] – miskien kom ons nog weg uit die Hel op Arde”.
De enige overlevende werd gevonden bij zijn vliegtuig, niet zo ver van Al Kufrah. Door de navigatiefout waren de massale reddingsmissies altijd in de verkeerde richting geweest. Majoor de Wet werd dood gevonden, met een revolver in zijn hand. Ze werden voorlopig begraven op de plek waar hun tragische verhaal begon.
Hint 3
Al Shamkhah is een buurt in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Het bordje staat in het zand, want een hint is naar de Sahara.
Als je een cirkel trekt van 3181,7 kilometer rondom Al Shamkhah kom je al een heel eind…
…maar als je de afstand intoetst op een oude rekenmachine, dan kom je nog verder! De omgedraaide rekenmachine onthult pardoes ons land van bestemming: ‘LIBIE’.
Hint 4
Wederom een hint naar de woestijn, maar laten we het vooral even hebben over de cijferreeks. Geen coördinaten, geen telefoonnummer, en ook niet het aantal zandkorreltjes in de Sahara (dat zijn er veel meer). Nee, we mogen de cijfers weer gewoonweg vertalen naar letters (1=A, 2=B, etc.).
Er zijn wel meerdere opties. Met een beetje fantasie lijkt zelfs Kuala Lumpur (11=K, 21=U, 1=A, 12=L en 1=A) nog lang in de race, maar het is toch echt Al Kufrah:
A(1) – L(12) – K(11) – U(21) – F(6) – R(18) – A(1) – H(8)
Hint 5
Hint 5 toont de locatie van Al Kufrah in de Libische woestijn, zij het wel dat de kaart is gedraaid. Als je goed kijkt zie je links van het midden van het kruis nog wat cirkels van de irrigatielandbouw waarvan je foto’s ziet bij hint 1.
Hint 6
Tot iets meer dan een eeuw geleden was er nog nooit een Europeaan in Al Kufrah geweest. Rosita Forbes was een Britse ontdekkingsreiziger en schrijver die hier in 1920 in slaagde, als eerste Europese vrouw. Dat deed ze door zich goed te vermommen en te mengen onder de lokale bevolking. Op de foto zien we haar in de Libische woestijn bij Al Kufrah.
Wat deed Rosita in Libië?
Na de eerste wereldoorlog kreeg Rosita Forbes het reisvirus te pakken toen ze wel 30 Aziatische landen bezocht – nogal uniek voor die tijd. In 1920 was het tijd voor een nieuw avontuur: ze trok diep de Libische woestijn in. Vermomd en met minimale middelen, wist ze door te dringen tot Al Kufrah, de afgelegen oase die voor buitenstaanders vrijwel onbereikbaar was. Ze was er de tweede Europeaan, en de eerste Europese vrouw.
Ze reisde als bedouïne of als vermomde sjeik. Al Kufrah was tot dan toe vooral een mythische afgelegen plek. Rosita noemde Al Kufrah “het geheim van de Sahara”.
Haar verhalen over deze ‘nieuwe wereld’ spraken tot de verbeelding. Ze schreef er boeken over, die een zeldzaam inkijkje bieden in een wereld die destijds grotendeels gesloten was voor Europeanen. (Ze sprak daarna ook wel eens af met Hitler en Mussolini, maar als ik dat zou benoemen zou het verhaal toch minder romantisch klinken.)
Hint 7
De moedige doorzetters die zeven hints hebben aangevraagd, werden beloond met een behoorlijk duidelijke hint. De luchtfoto toont Al Kufrah en Al Jawf.
Met wat hulp van internet
Het duurde niet lang of de eerste hint was op Reddit te vinden. Sommige teams vonden daardoor ook de tweede hint zonder de hinthulplijn te hoeven mailen, want ook die was te vinden op Reddit. Het juiste antwoord werd er (tot mijn opluchting) niet gegeven. (Tip: je kunt op Reddit echt als een briljant genie overkomen als je nu het juiste antwoord geeft!) Aapje Gespot, De Bennekomse Vossen, Team Veter en De Rustende Reizigers lukte het om als een soort hackers de hints tevoorschijn te toveren via de WordPress-omgeving van de website. Allen gaven ze tips en boden ze hulp aan om dit te fixen, waarvoor dank!
De theorieën en aannames vlogen alle kanten op, vooral bij de eerste hint. Hier een aantal pareltjes:
- Zowel De Handige Harry’s are back als Zest zagen in de gekleurde bolletjes de polyamorie-vlag. Volgens Zest was dit een verwijzing naar Polynesië, en volgens de Harry’s een verwijzing naar het TRANS-neptunusgebied in de ruimte (“We hebben tenslotte een raket tot onze beschikking!”).
- De Pooks zegt: “Ik heb nog nooit zoveel geleerd over de zadenbank in Spitsbergen (eerste fuik), bijen, H3 van Uber, planeetstelsels, benzeen/ijskristallen enz.”
- Røstig geeft hun “waterdichte redenatie” ter onderbouwing van de ‘Samara Arena’ in Rusland: “De hexagon verwijst naar een patroon op een voetbal. En de Samara arena allitereert best lekker met abracadabra en alpacaparade.”
- Team Los Zand combineerde de kleurencirkels met de hexagons, en zag dit als een verwijzing naar ‘Hex codes’. De ASCII-tekens verwezen overduidelijk naar 6° Noorderbreedte (zie hieronder), dus de hele wereldbol werd op die lijn afgespeurd.
De ‘honingraat’ paste prima in Nieuw-Zeeland, volgens De Flintstones. Bovendien is Reisgenoot Aotearoa (de Maori-naam voor Nieuw-Zeeland) overduidelijk een hint. En alsof dat nog niet genoeg is: “Beef Wellington wordt ook wel met honing gegeten.” De Flintstones hadden daarom slechts 1 hint nodig. “Het zou ons verbazen als het niet klopt. Het kan eigenlijk niet missen!”
“Mijn god wat een puzzel, deze was echt niet te doen zonder hints”, stelt PauLie. Daarom ook heel knap dat het teams lukte om het zónder extra hint op te lossen. Drop-outs on tour had maar een half uurtje nodig: “Heerlijke puzzel, het helpt als je het kan herkennen!” Het levert een mooie finish op voor zo’n 15 teams. “Eindelijk een echte eindsprint van de boys van Vilamendhoo!”
Winst voor team Onbekend (2/2)
Onbekend (2/2) wint Bestemming Alfa, van harte! Het team kwam de irrigatiemethoden uit hint 1 op het spoor zónder extra hints, en pakte daardoor op de valreep de koppositie.
Het pubquizteam schreef ooit ‘Onbekend’ op als tijdelijke teamnaam bij een pubquiz, met het idee dit nog wel een keer te zullen wijzigen. Je raadt het al: dat is nooit gebeurd, en sindsdien heten ze ‘Onbekend’. Het toeval wil dat een naamgenoot zich een dag eerder had aangemeld voor Bestemming Alfa. Haar naam werd aangepast naar Onbekend (1/2), en ze juicht hopelijk ook een beetje mee voor haar naamgenoot. Ik doe bij deze de suggestie dat team Onbekend (2/2) de extra toevoeging aan hun teamnaam voortaan ook met trots draagt tijdens de pubquizzen!
90 Graden worden ingehaald na een weekje aan kop, maar scoren een prachtige tweede plek met een escape box van FiXcity. De Jostiband, De Puzzeldienst en MeneM klimmen elk zo’n tien plaatsjes naar plek 3, 4 en 5 en claimen een mooi stadsspel van CityGoose. Gefeliciteerd! Team Los Zand lijkt de officieuze battle tussen de (stuk of 8) docententeams te hebben gewonnen, chapeau!
De Creativiteitsprijs
Met dank aan FiXcity mag ik een extra escape box weggeven. Hiervoor roep ik de Creativiteitsprijs in het leven! Hij gaat naar een team dat al meerdere edities uitblinkt op dit vlak. Door stripverhalen, filmpjes, voice-opnames en verhalen: het puzzelplezier spat er vanaf!
Onthul hier de winnaar van de Creativiteitsprijs!
De Utrechtse theatergroep Zest! Van harte gefeliciteerd!
Tot slot
“Wat een reis en wat een finale!”, laten de Thriller Seekers weten. Het slot van deze reis zette het Reisgezelschap nog flink aan het werk, maar de eindbestemming is gevonden. Vergeet natuurlijk niet de ontknopingsvideo te bekijken.
Dank gaat uit naar spellenwinkel Subcultures, escape boxen-maker FiXcity en de stadsspellen van CityGoose voor het aanbieden van de toffe prijzen. En vooral naar jullie, als Reisgezelschap! Ik heb erg genoten van alle reacties, verhalen, het idee dat mensen online of fysiek wekelijks samenkomen om te puzzelen, en dat de Escapeklets-appgroep met escape room-liefhebbers naar verluidt heel gezellig was rondom de Bestemming Alfa-puzzels.
“Wat heb je echt weer niet normaal veel tijd en energie gestoken in deze geweldige puzzelreis!”, zegt PauLie. Dat klopt ook wel. Er ging veel creativiteit en liefde in zitten, maar ik heb dan ook ontzettend genoten van al het enthousiasme, de leuke verhalen en reacties die met me werden gedeeld. Wil je me hierin nog meer steunen? Maak dan nog een vrijwillige donatie over (op de pagina van Al Kufrah), en/of deel je ideeën en gedachtes als reactie op de evaluatie die ik volgende week nog zal sturen.
Ik ga weer ideeën en bestemmingen sparen voor een volgende editie!
Was getekend,
Reisleider Matthijs.
Bestemming Alfa 